Yozlaşmanın kronolojisi - Ömer Bulut

Fransız düşünür Frédéric Bastiat, “Hukuk” adlı eserinde hukukta yozlaşmanın, devletin adalet dağıtma işlevinden uzaklaşarak belirli kişi ve grupların çıkarlarına hizmet etmeye başlamasıyla ortaya çıktığını anlatır. Bu düşünceden hareketle kaleme aldığım ve 18 Kasım 2023’te Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan “Hukukun yozlaşmasının nedenleri” başlıklı makalemde, “Devletin bozulan adalet ve güvenlik işlevinin yeniden tesis edilebilmesi, yargının asli amacına ve görevine geri dönebilmesi, mutlak manada erkler ayrılığı ile donatılmış, hak ve özgürlük temelli demokratik bir rejimin varlığı ile mümkün olabilecektir. Aksi halde gelecek nesillerimiz, gitgide daha baskıcı hale gelen, özgürlükleri daha da kısıtlayan, güvenlik ve adalet fonksiyonu tamamen yok edilmiş bir devlet mekanizması ve bu mekanizmayı kanıksamış bir toplum içerisinde hayatta kalmaya çabalayacaklardır” tespitini yapmıştım.

Aradan yaklaşık üç yıl geçti. Bugün geriye dönüp baktığımızda, o günkü tespitlerin yalnızca bir öngörüden ibaret olmadığını, yaşadığımız gelişmelerin adeta bu öngörüleri doğrulayan bir kronoloji oluşturduğunu görüyoruz. Çünkü kuvvetler ayrılığının bulunmadığı bir sistemde hukukun üstünlüğünün tesis edilmesini beklemek, eşyanın doğasına aykırıydı.

Önceki makalede örnek olarak ele aldığım Can Atalay dosyası, hukuk devletinin temel ilkelerinin nasıl aşındırıldığını gösteren en çarpıcı örneklerden biriydi. Anayasa Mahkemesi (AYM) Can Atalay hakkında iki kez hak ihlali kararı vermesine karşın, 30 Ocak 2024’te Yargıtay’ın kararının TBMM Genel Kurulu’nda okunmasıyla Atalay’ın milletvekilliği düşürüldü. AYM daha sonra bu işlemi de yok hükmünde saydı fakat sonuç değişmedi. Seçilmiş bir milletvekili olan Can Atalay bugün hâlâ cezaevindedir.

Bu süreç, AYM kararlarının bağlayıcılığının ve anayasal…