Kaynak: Cumhuriyet · gundem
Uzay fiziğinde bir ilk kaydedildi: Şiddetli Güneş fırtınası Dünya'nın etrafında 4 radyasyon kuşağı oluşturdu
Orijinal haberi oku →
Özet
Dünya’yı derin uzaydan gelen zararlı kozmik ışınlara ve Güneş rüzgarlarına karşı koruyan manyetik alan yapısında uzay çağı tarihinin en dikkat çekici olaylarından biri tespit edildi. 1958 yılında ABD’nin ilk uydusu Explorer 1 tarafından keşfedilen ve o tarihten bu yana biri iç, diğeri dış olmak üzere iki ana halkadan oluştuğu bilinen Van Allen radyasyon kuşakları , 2024 yılında yaşanan şiddetli Güneş fırtınaları sonrasında dörde bölündü.
Belçika Kraliyet Uzay Aeronomisi Enstitüsü araştırmacılarının liderliğinde yürütülen ve saygın bilim dergisi npj Space Exploration’da yayımlanan çalışma, Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) ait PROBA-V uydusunun 820 kilometre irtifadan topladığı verilerle bu nadir astrofizik olayını kanıtladı.
Son 20 yılın en güçlü jeomanyetik fırtınası olarak kayıtlara geçen ve "Anneler Günü olayı" olarak adlandırılan 11 Mayıs 2024 tarihli Güneş patlaması, Dünya’nın yakın uzay çevresine yoğun bir yüklü parçacık akışı gönderdi. Araştırmacılar, fırtınanın ardından gelişen elektromanyetik dalga etkileşimlerinin, kuşaklardaki elektronları yerel olarak süpürerek aralarında yeni boşluk (slot) bölgeleri oluşturduğunu saptadı.
Bu ayrışma süreci fırtınadan sonraki haftalarda derinleşerek önce üç, Haziran 2024 itibarıyla ise bilim tarihinde ilk kez gözlemlenen dört ayrı elektron kuşağı yapısını ortaya çıkardı. Oluşan bu geçici yapı, elektronların manyetik alan çizgileri boyunca kademeli olarak sürüklenmesiyle Ağustos 2024'te yeniden normal iki kuşaklı haline döndü.
Çalışmanın başyazarı Viviane Pierrard, 2012 yılında yalnızca bir kez üç kuşaklı yapıya rastlandığını ancak 2024 ile 2026 yılları arasında yaşanan büyük jeomanyetik fırtınaların ardından bu çoklu kuşak oluşumlarının beklenmedik biçimde sıklaştığını vurguladı.
Tam metin ve güncel gelişmeler için orijinal habere geçin.
Orijinal haberi oku →Sayfadan çık
