Seçmen yalnızca cebine mi bakar?

ABD ara seçimlerinin sonuçları, “mavi dalga” çok sevindiriciydi. Ancak arkasındaki etkenler ve dinamikler iyi anlaşılmaz ise momentum korunamaz.

Bu bağlamda, hayat pahalılığı, enflasyon, konut krizi, ücretlerin satın alma gücündeki aşınma üzerinde odaklanma eğilimi egemen. Soldan yorumcularla Financial Times, The Economist ve Wall Street Journal çevresindeki yorumcuların bu noktada buluşması oldukça ilginç.

Bu buluşma, solda kaba materyalizme, sağ kanatta da kapitalist toplumda siyasetin ahlaki zaaflarını, kültürün faşist eğilimlerini yadsıma çabalarına dayanıyor. Diğer taraftan karmaşık bir siyasal olayı tek bir etkene -ekonomiye- indirgemek de sorunlu.

Seçmenin tercihlerini “ekmek-peynir kavgasına” bağlayan bir solculuk, farkında olmadan, başta emekçiler olmak üzere halkı salt biyolojik varlıklara indirgeme riskini taşıyor. İnsanlar yalnızca beslenen, barınan, tüketen; gelirleri arttığında mutlu, düştüğünde mutsuz olan varlıklar değildir. Tercihlerini adalet, haysiyet duyguları, ahlaki değerleri, inançları, aidiyetleri ve dünyayı anlamlandırma biçimleri şekillendirir.

Örneğin insanlar hayat pahalılığını yalnızca satın alma güçlerindeki düşüş olarak yaşamazlar. Onu, bir adaletsizlik, kandırılmışlık duygusu ve “Çalışıyoruz, karşılığını alamıyoruz”, “Çocuklarımızın geleceği elimizden alınıyor”, “Toplum içinde saygınlığımızı yitiriyoruz” kaygıları içinde yaşarlar. Ekonomik deneyim, ahlakın, kültürün ve bir dilin içinde siyasal anlamını kazanır. Ekonomik olan kültürel olarak yaşanır, ifade edilir. Kültürel olan da (örneğin etnik, cinsel, aksan, giysi tarzı farklılıkları üzerinden oluşan ayrımcılıklar gibi) ekonomik sonuçlar üretir.