İşten çıkarmanın gizli faturası

İşten çıkarmalar, şirket lerin tasarruf amacıyla ilk başvurduğu yöntemlerden biri olsa da, uzmanlara göre bu kararın görünenin ötesinde ciddi maliyet leri bulunuyor. İş akdinin feshedilmesiyle birlikte verimlilikte düşüş yaşanması, kalan çalışanların artan iş yükü nedeniyle hata yapma riskinin yükselmesi ve yıllar içinde edinilen kurumsal bilgi birikiminin kaybedilmesi, işletmelerin karşı karşıya kaldığı görünmeyen maliyetler arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra işe alım ve uyum süreçleri de şirket bütçesine doğrudan yük getiriyor.

SHRM 2025-2026

Benchmarking Raporu'na göre, yeni bir çalışanın işe alınmasının yalnızca ilan, mülakat ve değerlendirme gibi doğrudan operasyonel maliyeti ortalama 4 bin 700 dolar. Raporda, işe alım başına ortalama maliyetin 5 bin 475 dolar, üst düzey yöneticilerde ise 35 bin 879 dolar olduğu belirtilirken, insan kaynakları bütçelerinin yüzde 26'sının işe alım süreçlerine ayrıldığı ifade ediliyor. Üst düzey bir yöneticinin işten ayrılması ve yerine yenisinin getirilmesinin maliyetinin ise ortalama bir çalışanın yedi katına ulaştığı vurgulanıyor.

En büyük gizli maliyetlerden biri de verimlilik kaybı olarak öne çıkıyor. Bu durum şirket kasasından doğrudan bir ödeme çıkarmasa da, azalan ciro ve geciken işler nedeniyle gelir kaybına yol açıyor.

Uluslararası Qualtrics Maliyet Analiz Raporu'na göre, 100 çalışanı bulunan bir şirkette personelin yüzde 10'unun işten çıkarılması; ilan giderleri, yeni çalışanın adaptasyon süreci ve bu süreçte yaşanan verimlilik kaybı nedeniyle işletmelere yılda yaklaşık 1,1 milyon dolara mal oluyor.

HR.com'un State of Employee Retention raporu ise şirketlerin işten çıkarma sonrasında oluşan fazla mesai, kalan çalışanların motivasyon kaybı ve ekip üzerindeki psikolojik etkiler gibi gizli maliyetleri yönetmekte…