Hümanizmin son tanıklarından Vedat Günyol'un yaşam formülü

Deneme ustası, bilge insan Vedat Günyol ’la İstanbul Cevizlideki evinde görüşmüştüm. Güneşli bir sonbahar günüydü. Eylül 2003’ün son günleri olmalı… Yelekli bir takım elbise giymişti, kravatı yoktu. Yazılarından tek bir kırmızı kravatı olduğunu öğrendiğimde şaşırmıştım; temiz ve özenli giyinmekten yana ama bunun gereğinden fazla zaman almasına, özentiye dönüşmesine karşıydı. Onunla mobilyası; kitaplıklar, masa, sandalyelerden oluşan, bol kitap, hem de birçoğu yakın tarihli, çok sayıda dost fotoğrafının, ödül anmasının (plaketinin) bulunduğu salonunda konuştuk.

İlk dikkatimi çeken özelliği güler yüzlülüğü olmuştu. Sevgili şairimiz Cemal Süreya: “İçindeki aydınlığı karşısındakine yalnız yansıtmakla kalmaz, kendininkinin bir eşini de hemen yaratır onda” derken çok haklı... Birbirini anlayan, seven kırk yıllık iki dost gibi söyleştik. Ben onu kitaplarından tanıyorum; bu nedenle sayıyor seviyorum. O da sevgi yüklü hoşgörüsünü benden esirgemiyor.

Vedat Günyol bir sevgi ve dostluk adamıydı. Hep sevgiyle yüklü bir saygıdan söz ederdi. Yalnızca saygı değil. Bence de tek başına saygı, sevgiyle yüklü bir saygı kadar değerli değil. Ona göre insan insanlarla birlikte ve sevgiyle vardır: “Sevgi olmayınca insan, insan olarak yok demektir. Seviyorum ya da seviliyorum, öyleyse varım, diyebilmektir gerçekten var olmanın özü, içeriği, anlamı.”

“Ne diyor Âşık Veysel? ‘Güzelliğin on para etmez, şu bendeki aşk olmasa.’ Gerçekten de aşk olmasa hiç kimse var sayılamaz.”

“Asturias, Yeşil Papa adlı yapıtının bir yerinde şöyle diyor. ‘Seni var sanan insanlara karşı hiçbir ilgi duymuyorsan uzaksın. Sevdiğini ve seni seven insanları çevrende bulamıyorsan, yoksun sen.’ (Leyle Gürsel çevirisi)”