Gönül Gördü, Yaşar Seyman Söyledi

Okumaya başladığımda bunun alışılmış bir Âşık Veysel yaşamöyküsü olmadığını gördüm. Yaşar Seyman, Veysel’in hayatını doğum ve ölüm tarihleri arasına sıkıştırmıyor. Sazından yükselen sesi, yürüdüğü yolları, dostluklarını, acılarını, Cumhuriyet sevgisini ve bütün bunların içinden çıkardığı bilgeliği anlatıyor. Ortaya yalnız araştırılarak değil, sevilerek yazılmış bir portre çıkıyor.

Âşık Veysel’i birkaç türküye sığdırmak mümkün değil. “Uzun İnce Bir Yoldayım”, “Kara Toprak”, “Dostlar Beni Hatırlasın” ya da “Güzelliğin On Para Etmez” denildiğinde hepimizin içinde bir yer titrer. Çünkü bu türküler yalnızca güzel sözlerden ve ezgilerden oluşmaz. Arkalarında yoksulluk, kayıp, yalnızlık, emek, doğa ve insan sevgisi vardır.

Çocuk yaşta gözlerini kaybetmesi hayatının büyük kırılmalarındandır. Ancak onu yalnızca görme yetisini yitirmiş bir ozan olarak anlatmak, kurduğu dünyayı küçültmek olur. Onun asıl hikâyesi gözlerini kaybetmesinden çok, karanlığın içinde kendisine nasıl bir hayat kurduğudur.

Toprağı, ağacı, suyu, kuşları gördü. Yoksulluğun insana neler yaptığını, yalnızlığın nasıl ağırlaştığını, sevginin insanı nasıl çoğalttığını sezdi. Kitabın adı da gücünü buradan alıyor: Gönül Gördü Dil Söyledi.

Yaşar Seyman, Veysel’i acınacak bir hayatın kahramanı yapmıyor. Onu yaşadıklarının altından kalkmayı bilen, acısını söze ve saza dönüştüren dirençli bir insan olarak anlatıyor. Veysel’in hayatında acı vardır ama umutsuzluk yoktur; kırgınlık vardır ama insana küsmek yoktur.