Enerji dönüşümü kritik minerallerde arz güvenliği endişesini büyütüyor

Enerji dönüşümünün etkisiyle kritik minerallere yönelik küresel talep son dönemde yıllık ortalama yaklaşık yüzde 10 artış gösterirken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) hızla büyüyen talep karşısında üretim ve rafinajın belirli ülkelerde yoğunlaşmasının arz güvenliği açısından önemli kırılganlıklar oluşturduğuna dikkati çekiyor.

IEA'nın "Küresel Kritik Mineraller Görünümü 2026" raporuna göre, bakır, lityum, nikel, kobalt, grafit ve nadir toprak elementlerini kapsayan temel enerji minerallerindeki talep artışının 2025'te yaklaşık yüzde 75'i enerji sektöründen kaynaklandı.

Bu oran 2024'te yaklaşık yüzde 70 seviyesindeydi. Talep artışında elektrikli araç bataryaları ve enerji depolama sistemlerinin yanı sıra elektrik şebekeleri, rüzgar türbinleri ve güneş enerjisi sistemlerinde kullanılan mineraller etkili oldu.

Rapora göre, temel enerji minerallerine yönelik talep son dönemde yıllık ortalama yaklaşık yüzde 10 artış gösterirken, bu oran alüminyum, kurşun ve çinko gibi baz metallere kıyasla belirgin şekilde daha yüksek gerçekleşti.

Çin ve Endonezya'nın üretimdeki ağırlığı da artmaya devam etti. Rapora göre, Endonezya nikelde, Çin ise diğer temel enerji minerallerinin büyük bölümünde rafine üretim artışına öncülük etti. Bu iki ülke, 2023-2025 dönemindeki toplam rafine arz artışının dörtte üçünden fazlasını oluşturdu.