Dijital çağın sessiz tehlikesi: 'Bilgi obezitesi' zihinsel yük yaratıyor ve kararları engelliyor

Sabah uyanır uyanmaz telefonları eline alarak haberleri okumak, sosyal medyada dolaşmak ve güne başlamadan onlarca farklı bilgiyle karşılaşmak günümüz insanının en yaygın rutinlerinden biri haline geldi. Gün boyunca kesintisiz devam eden bu yoğun bilgi akışı, zamanla bireyler üzerinde ciddi bir zihinsel yük oluşturabiliyor. Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden, günümüzün giderek büyüyen sorunlarından biri olan “bilgi obezitesi” kavramına dikkat çekerek, bilgi tüketiminde nicelikten çok niteliğin önem kazandığını vurguladı.

Akademik literatürde “bilgi aşırı yüklenmesi” (information overload) olarak ele alınan bu durum, dijital çağda her geçen gün daha görünür hale geliyor. Herbert A. Simon’ın 1971 yılında ortaya koyduğu yaklaşıma göre bilgi zenginliği, dikkat yoksulluğunu da beraberinde getiriyor. Andrew Whitworth’ün 2009 tarihli Information Obesity adlı kitabında vurguladığı gibi, bilgiye ulaşmanın yanı sıra onu sorgulama ve değerlendirme becerisi büyük önem taşıyor.

Dr. Elgiz Henden, bilgiye erişimin kolaylaşmasının öğrenme sürecini aynı ölçüde kolaylaştırmadığını belirterek, sürekli yeni kaynaklara yönelmenin bazen öğrenmenin önüne geçebileceğini söyledi. Sınavlara hazırlanan bir öğrencinin aynı konuyu farklı kaynaklardan dinlemesi, sayısız program incelemesi ancak öğrendiklerini uygulamaya yeterince zaman ayıramamasının buna örnek oluşturduğunu ifade eden Henden, benzer durumların yetişkinlerde de görüldüğünü ve sürekli araştırmanın harekete geçmeyi ertelediğini kaydetti.

Bilgi obezitesinin bir diğer boyutunun ise doğru ve güvenilir bilgiyi ayırt edebilmek olduğunu belirten uzmanlar, özellikle dijital mecralarda karşılaşılan zıt açıklamaların karar verme süreçlerini güçleştirdiğini ifade ediyor. Eppler ve Mengis’in 2004 yılındaki araştırması, bilgi aşırı…