Kaynak: OdaTV · arsiv

Cumhuriyet'in kapılarını açtığı Osmanlı aileleri: Paşa torunlarından bakanlara, büyükelçilerden sanatçılara

Orijinal haberi oku →
Cumhuriyet'in kapılarını açtığı Osmanlı aileleri: Paşa torunlarından bakanlara, büyükelçilerden sanatçılara

Özet

Bir devletin yıkılması, o devleti yöneten elitlerin de ortadan kalktığı anlamına gelir mi? Siyasi rejimler değiştiğinde, iktidarını, servetini ve nüfuzunu eski düzenden alan aileler de tarih sahnesinden çekilir mi? Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet’e geçişi değerlendirirken üzerinde yeterince durmadığımız meselelerden birisi de budur. Cumhuriyet, Osmanlı’nın siyasi kurumlarıyla, düzeniyle ve toplumsal hiyerarşisiyle köklü bir hesaplaşmaya girişti. Ancak imparatorluğun son döneminde yetişmiş, yüksek eğitim görmüş, yabancı dillere hâkim, uluslararası ilişkiler geliştirmiş ve kuşaklar boyunca önemli bir kültürel birikim oluşturmuş aileler, bu dönüşümle birlikte ortadan kaybolmadılar. Aksine, sahip oldukları birikimi yeni rejimin ihtiyaçlarına uyarlayarak Cumhuriyet’in bürokrasisinde, diplomasisinde, akademisinde, sanatında, edebiyatında ve siyasetinde yeniden etkili oldular. Böylece Osmanlı elitleri ile Cumhuriyet elitleri arasında ilk bakışta fark edilmesi güç, fakat son derece önemli bir süreklilik ortaya çıktı. Asıl dikkat çekici olan, bu sürekliliğin eski ayrıcalıkların olduğu gibi korunmasıyla değil, yeni rejimin liyakat ve başarı ölçütlerine uyarlanmasıyla gerçekleşmesidir. Başka bir ifadeyle, Osmanlı elitleri Cumhuriyet’e rağmen değil, önemli ölçüde Cumhuriyet’in ihtiyaç duyduğu niteliklere sahip oldukları için yeni düzenin elitlerine dönüşebildiler.

Olivier Bouquet’nin 2011 yılında yayımlanan “Old Elites in a New Republic: The Reconversion of Ottoman Bureaucratic Families in Turkey (1909–1939)” başlıklı çalışması (Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East, 31(3), 2011, s. 588–600), bu tarihsel sürekliliği oldukça çarpıcı örneklerle ortaya koyuyor. Bouquet’nin temel yaklaşımı, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçişi yalnızca siyasi kurumların…

Tam metin ve güncel gelişmeler için orijinal habere geçin.

Orijinal haberi oku →

Sayfadan çık