Can sıkıntısı baş belasıdır, aylaklık asla!

Filozof Hegel, tarihi, özgürlüğün tarihi olarak okurken bir başka filozof Kierkegaard, “Tarih sıkılmanın tarihidir” der. Kierkegaard’a hak vermemek elde değildir: Âdem çok sıkıldığı için hava yaratıldı. Sonra birlikte sıkıldılar ve bu duruma Habil’le Kabil’de eklendi. Sıkılma yüzünden zamanla insan nüfusu her geçen gün arttı. İnsanlar sıkıldıkları için başı göğe değen bir kule yapma fikrine kapıldılar. Sonra zaman geçti ve insanlar, tıpkı şimdi insanların yurtdışına çıkmaları gibi yeryüzüne dağıldılar ama sıkılmaya devam ettiler. *

Kierkegaard’a göre can sıkıntısı bütün kötülüklerin anasıdır. Âdem’den bugüne insanlığa musallat olmuş bir derttir. Savaşların, icatların, evliliklerin, boşanmaların, tatile gitmelerin, kilo vermelerin, kilo almaların tek nedeni bu beladır. Şairlerin elinden şiirleri, çocukların elinden oyuncakları, örgü ören annelerin elinden ipleri alacak olsak kimbilir dünyanın başına ne işler gelirdi. Sıkıntı bir baş belasıdır.

Oysa aylaklık öyle mi? Asla! Kierkegaard, “Yeter ki kişi aylaklıktan sıkılmasın” diyor. Eğer sıkılıyorsa bu gerçek bir aylaklık olamaz. İnsanın tek anlamlı işinin çalışmak olduğunu düşünenler filozofun bu düşüncelerine büyük olasılıkla karşı çıkacaklardır. Kierkegaard’ın bu karşı çıkışları hiç ciddiye almayacağı aşikar. Çünkü her işi bir çalışmaya dönüştüren insanlardan filozofumuzun pek hoşlanmadığını söylemekte yarar var.

Kierkegaard, “Sıkıntıdan eğlenmeye yönelen insanın çabası nafiledir” der. Çünkü bu çaba kaçınılmaz olarak başka sıkıntılara neden olacaktır. Filozofumuz sıkıntıyı ikiye ayırır: Kendi kendimizi sıkmamız ve başkalarını sıkmamız. Başkalarını sıkanlara Kierkegaard, “ayak takımı” der. Çok acımasızca biliyorum ancak Kierkegaard bu, yapacak bir şey yok! Başkalarını sıkanlar için şunları da ekler: “Bunlar yığındır,…