Kaynak: Cumhuriyet · gundem
Çan kulesinde bir sanat
Orijinal haberi oku →
Özet
Hıristiyanlıkta kilise çanlarının toplumsal ve dini olayları duyurmak için belirli zamanlarda çalındığı bilinir. Çoğu Avrupa ülkesinde bu işlevin yanı sıra zamanı bildirmek için de tek bir çan yarım saatte/her saat başı, saat sayısı kadar çalar.
İngiltere’de kilise kulelerinde çalınan çanlar bir efsanedir. Farklı kulelerde 5-8-12 adet çan bulunur ve “change ringingçan dizisi değiştirme” adındaki sanat 17. yüzyılda İngiltere’de başlamıştır. Söz konusu sanat günümüze bu işe gönül verenler tarafından taşınmıştır ki onlar “çan dizisi çalanlar”dır.
Bana çok karışık gelen sistem; devasa kilise çanlarının matematiksel permütasyonlar ve belirli örüntülerle çalınmasına dayanıyor. Her biri büyük bir tahta tekerleğe bağlı urganı kullanarak tek bir çanı kontrol eden çan çalma ekibi, bilinen ezgileri çalmaz. Her çan her turda yalnızca bir kez vurur ve her yeni turda çanların vuruş sırası değişir. Çan kuleleri ve el çanlarının aksine değişimli çalmadaki kilise çanları ters çevrilmiş olarak başlayıp tokmak vurduğunda ses çıkarmak için tam bir daire çizerek ve tekrar ters çevrilmiş olarak dengede durarak 360 derecelik bir yay boyunca sallanır.
Çan çalanlar nota yerine yöntem adı verilen geometrik algoritmaları ezberler. Bunlar her çanın vuruş sırasındaki hareketini belirler. Plain Bob, Grandsire veya Cambridge Surprise gibi yüzlerce yıllık ünlü metotlar var.
Bizim kasabada çan kulesi olan 400 yıllık tarihi kiliseyi ziyaret ettik. Çoğunluğu orta yaş üzeri sekiz kişiden oluşan gönüllü çan çalma ekibi, haftada bir iki kez kilisenin daracık taş merdivenlerinden döne döne çıkarak kulede pratik yapıyor. Ekip için ideal sayı her çan başına bir kişiyle toplam sekiz, ancak her zaman bu sayı toplanamıyor. Gönüllü bulmak gittikçe zorlaşıyormuş. Sanatın devam etmesi bu işe gönül verenlere…
Tam metin ve güncel gelişmeler için orijinal habere geçin.
Orijinal haberi oku →Sayfadan çık
