145 yıllık tarih kül oldu! Galata Köprüsü’nün sonu böyle mi olacaktı? İstanbul’un 1500 yaşındaki hayali

Derleyen: Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – 6’ncı yüzyılda İstanbul’da hüküm süren kadim bir imparatorluk, Fatih Sultan Mehmet tarafından şehir fethedilene kadar dünyanın en güçlülerinden biri olmayı başarmıştı. O imparatorluğun en önemli hükümdarlarından biri olan Ayasofya’nın yaptırılmasını emreden ve dünyanın en büyük ibadethanesini tarihi yarımadaya diken I. Juntinianus, pek çok eserin de yapılmasını sağlamıştı. Onlar arasındaki bir köprü de haliç üzerindeki ilk köprüydü. Bugün Eminönü ve Karaköy’ü birbirine bağlayan Galata Köprüsü’nün o dönemde adı 'Aghios Khalinikos Köprüsü'ydü. Yeri tam olarak bilinmese de 12 kemerden oluşan bu taş köprünün Eyüp-Sütlüce arasında olduğu tahmin ediliyordu. Fatih İstanbul’u fethettiğinde o da halici geçmek için bir köprü yaptırmış ve bunun için demir halkalarla birbirine bağlanmış ve üzerine kalın kalaslar çakılmış dev fıçılar kullanılmıştı. Ayvansaray-Kasımpaşa arasındaki bu köprü aslında orduların kullanımı için inşa edilmişti ve mobil bir köprüydü. Elbette İstanbul’a daha heybetlisi yakışırdı. 1502-1503 yıllarında bölgeye ilk kalıcı köprüyü yapma planları konuşulurken Galata’yı sular altında bırakacak ‘Küçük Kıyamet’e, 1509 depremine de en fazla 7 yıl kalmıştı. Fatih bu hayalini gerçekleştiremeyecek olsa da Sultan II. Bayezid Haliç’i süsleyecek bu köprü için Leonardo da Vinci'den bir tasarım yapmasını istemişti. Ancak da Vinci tarafından sunulan teklif Sultan’ı memnun etmeyince bu hayal asırlar sonrasına kadar rafa kaldırılacaktı. Yeniden hayal kurulup inşa edildiğinde ise korkunç bir felaket Haliç’in kemerindeydi!

İstanbul dünyada eşi ya da benzeri olmayan bir şehirdi. Her anlamda bu güzel topraklar başlı başına bir hazineydi. İki yakayı birbirine bağlayan köprü yakın geçmişte yapıldıysa da İstanbul’a hükmeden…