Cumhuriyet · gundem

Tehlikenin farkında mısınız?

Özet

“Yalnız çok aptal olanlar dışarı yansıyan parıltıya aldanır” diye iç geçirir taş yontan Pernath, Meyrink’in tarihi Golem romanında.

Pazar gecesi Galatasaray efsanesi Prekazi ’nin ölüm haberiyle uykuya daldım. Bu köşeyi okuyanlar hatırlayacaktır. 7 yıl önce onu anlatan bir yazı yazmış, “çocukluk kahramanımdı” demiştim. Yazıdan sonra kısa sohbet şansım da oldu. Yalnız topa vuruşunu değil dünyaya dair derdini de anlattığım için mutluydu.

Cüzdanı, parası, takısı çalınır da... Bir insanın ülkesi çalınır mı? Prekazi’nin ülkesi çalınmıştı. Arnavut bir aileden geliyordu. Ama sorulduğunda o hep “Yugoslavım” diyordu. Doğduğu şehir Mitroviça’yı bir köprü ayırıyordu, bir yanında Kosova öbür yanında Sırbistan bayrakları dalgalanıyordu. Prekazi, etnik milliyetçiliğin Yugoslav ulusundan Sırp, Hırvat, Boşnak ya da Arnavut yaratmasını sorguluyordu. Türkiye’yi de “aman dikkat” diye uyarıyordu.

Futbol sahada 22 kişi ile oynanır. Ancak tribünlerde on binler, ekran başında milyonlar... Hayatında belki de hiçbir aidiyete bu denli bağlılık hissetmeyen kitleler; bir gol ile, bir penaltı ile, bir sarı kartla öfke krizine girebilir. Bu hal bulaşıcıdır da... Ömründe fiske atmaktan bile imtina eden bir insan, etrafındaki 10 kişinin attığı su şişesinin ardından içindeki şiddetin kapılarını açar.

Prekazi’nin anlattığı “Yugoslavya’nın çalınması” kuşkusuz bir stadyumda başlamadı. Tito ’nun ölümü, Yugoslavya’nın kötü yönetilmesi, Sovyet sosyalizminin geri çekilişi, etnik milliyetçiliğin yükselişi ve elbette emperyalizmin bölünmeye dayalı saldırı stratejisi... Yeraltında birikmiş su, kendisine yeryüzüne çıkmak için çatlak arar ya. Yugoslavya’da da 13 Mayıs 1990’daki maçı buldu. Maksimir Stadı’nda Hırvat futbolunun önde gelen takımı Dinamo Zagreb ile Sırp futbolunun tarihi kulübü Kızılyıldız karşı…