OdaTV · gundem

Osmanlı'nın ilim yuvası Şeyh Kasım Medresesi restore edilmeyi bekliyor

Özet

Diyarbakır 'ın Çınar ilçesine bağlı Altunakar Mahallesi'nde (eski adıyla Güzelşeyh) bulunan Şeyh Kasım Medrese si, Osmanlı döneminde bölgenin önemli ilim merkezleri arasında yer alıyordu. Çok sayıda öğrenci ve müderrisin yetiştiği medrese, zaman içerisinde büyük ölçüde tahrip oldu. Medresenin üzerine 1900'lü yılların başında inşa edilen tarihi kasrın ise önemli bir bölümü günümüze kadar ulaşmayı başardı.

Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız, İHA'ya yaptığı açıklamada, medresenin inşa tarihine ilişkin kesin bir belge bulunmadığını ancak Osmanlı arşivlerindeki 1855 tarihli bir belge ile 1871 yılında medreseye vakfedilen el yazması eserin yapının geçmişine ışık tuttuğunu belirtti.

Söz konusu bulgulara dayanarak medresenin 1850'li yıllardan önce inşa edildiğini değerlendirdiklerini aktaran Yıldız, Şeyh Hasane Aktepe'nin (Şeyh Hasani Nurani) de bu medresede yetiştiğine ilişkin rivayetler bulunduğunu söyledi. Bu bilginin doğrulanması halinde yapının geçmişinin daha eski dönemlere uzanabileceğini ifade eden Yıldız, medresenin Osmanlı döneminde bölgenin önemli eğitim kurumlarından biri olduğunu vurguladı.

Yıldız'ın aktardığına göre, Şeyh Kasım'ın oğullarından Şeyh Nimetullah, 1900'lü yılların başında medresenin üzerine ailesinin kullanımı için bir köşk, diğer adıyla kasır yaptırdı. Yapının inşası için Mardin'den Süryani ustalar ve Sarkis Lole davet edildi.

Kasrın mimarisinde Mardin ekolünün izlerinin belirgin olduğunu kaydeden Yıldız, özellikle bitki motiflerinin öne çıktığı süslemelerde Mardin taşının kullanıldığını belirtti. Medresenin mimari yapısına ilişkin de bilgi veren Yıldız, ortada giriş koridoru veya eyvan niteliğinde bir bölümün, iki yanında ise öğrencilerin konakladığı odaların bulunduğunu anlattı.