Milliyet · arsiv

Önce yangın sonra depreme yenildi! Osmanlı’nın yok olan sarayındaki eserler İngiltere Kraliçesi’ne nasıl gitti?

Özet

Derleyen: Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – Osmanlı sarayları efsanelerin, büyük taht kavgalarının, törenlerin, bazen hüzün ve ayrılıkların, ölümlerin izlerini duvarlarına işleyen tarihle günümüze taşıyordu. Topkapı Sarayı’ndan hala çığlıklar geliyor, Dolmabahçe hep aynı saatin hüznünü taşıyordu. Beylerbeyi yalnızdı, yıldız ise yemyeşil bahçesiyle maviyi seyrediyordu. Çırağan’da yanan yüreklerin iniltisi sarayı on yıllar sonra bile defalarca tutuşturmuştu. Her saray yüzlerce insan tanımıştı. Osmanlı’nın eski başkenti Edirne’nin efsanevi sarayı ise insanlar onu tanıyamadan yok olmuştu. Yaşlı bir yapıydı ve çok badire atlatmıştı. Artık yorgun duvarları daha fazla tarih yükünü taşıyamıyordu. Onu ilk deprem, sonra büyük bir yangın vurmuş, sonunda ise tarih yok olurken kalabalıkların, savaşların arasında eriyip gitmişti. Onun zamanı geriye gidiyordu. Edirne sarayı hep 399 yaşında kalacaktı. Peki Fatih Sultan Mehmet’in emaneti nasıl yok olmuştu?

MİMAR SİNAN’IN ELİ

DEĞDİ!

DEPREM VE YANGIN

YARALADI: TOPKAPI’YA İLHAM OLDU

Osmanlı’nın Baş mimarı Sinan, elini sürdüğü eserleri kıyamete kadar dayanacak şekilde inşa ediyordu. Daha genç yapılar hasar alıp yıkılırken Sinan’ın dâhiyane matematiği sağlamlığın sırrını çok daha önce çözmüştü. Edirne Sarayı, inşa edilirken ise Sinan henüz mimar olmamıştı. Tunca Nehri’nin iki kola ayrıldığı Sarayiçi bölgesinde, nehir ve orman dokusuyla bütünleşen yatay bir yerleşim planıyla inşa edilen Saray tek bir büyük bina yerine, geniş bahçeler arasına serpiştirilmiş köşkler, kasırlar ve hizmet binalarından oluşuyordu. Bu tasarım modeli, daha sonra İstanbul’un ve devletin yönetim sarayı Topkapı’ya da ilham olacaktı. Yani Edirne Sarayı aslında son derece özel bir eserdi. Mimar Sinan içinse sarayda bazı eksikler mevcuttu. İstanbulluları suyla…