Cumhuriyet · gundem
Modern insanın trajedisi - Okan Toygar
Orijinal haberi oku →Özet
Antik Yunan tragedyalarının oyun kişileri krallar, soylular ve mitolojik kahramanlardı. Nitekim Aristoteles (MÖ 384 – MÖ 322), Poetika adlı eserinde Oidipus, Orestes ve Aias gibi soylu ailelerden gelen kahramanlar üzerinden tragedyaya dair çözümlemeler yaptı. Ona göre bu kahramanlar, bütünüyle erdemli ya da kötü oldukları için değil, yaptıkları trajik hatalar (hamartia) nedeniyle felakete sürüklendi. 1 Aradan geçen yüzyıllar içinde toplumlar ve yaşam biçimleri değişirken tragedya kahramanları da dönüştü. Her biri soyluluk ceketini çıkarıp sıradan insanların arasına karıştı. Onların yaşadığı trajediler de edebiyatın ve tiyatronun konusu olmaya başladı. Modern dünyada gerçek anlamda bir tragedyanın yazılıp yazılamayacağı ise tartışma konusuydu. Arthur Miller (1915-2005), 1949 yılında kaleme aldığı Satıcının Ölümü adlı oyunuyla bunun mümkün olduğunu gösterdi.
Oyunun kahramanı Willy Loman, daha çok kazanma ve sistemin kendisine vaat ettiği hayata ulaşma uğruna ömrünü tüketir. Ancak bütün çabasına rağmen hayallerini gerçekleştiremez; sonunda hem kendisini hem de yaşamının anlamını sorgulamak zorunda kalır. Miller’ın yaklaşık seksen yıl önce sahneye taşıdığı bu trajedi, insanın değerinin giderek daha fazla para, statü ve sahip olduklarıyla ölçüldüğü günümüz dünyasında çok daha yakıcı bir biçimde karşımıza çıkıyor.
Miller, oyunun sahnelenmesinden hemen sonra yayımlanan Tragedya ve Sıradan İnsan 2 başlıklı yazısında, trajedinin sıradan insanların yaşamlarında da aranması gerektiğini öne sürerek, sahnenin yalnızca sarayları değil evleri de gözeterek kurulması gerektiğine değinir. Ona göre günümüz insanı da onurunu ve toplumdaki yerini korumak için mücadele ederken kendini bir çıkmazın içinde bulabilir. Üstelik trajedinin kaynağı yalnızca insanın hataları değildir; içinde…
Tam metin ve güncel gelişmeler için orijinal habere geçin.
Orijinal haberi oku →