OdaTV · gundem

Meyve-sebze, ekmeği solladı: Bakın hangi konuda

Özet

Türkiye’de gıda israf ı denildiğinde uzun yıllar boyunca akla ilk olarak çöpe atılan ekmek ler geldi. Fırınlardan marketlere, restoranlardan evlere kadar ekmek israfıyla mücadele edilirken, mutfaklardaki kaybın ağırlık merkezi değişti. Türkiye gazetesinden Kaan Zenginli'nin haberine göre, 2022 sonrasında yayımlanan güncel hane halkı araştırmalarında taze meyve ve sebze ler, ekmeği geride bırakarak en fazla israf edilen gıda grubu olarak öne çıktı. TÜİK’in 2024 ve 2025 verileri de bu değişimi ortaya koydu.

Yapılan araştırmalarda hanelerde israf edilen gıdaların yüzde 42’sini meyve ve sebzeler oluştururken ekmeğin payı yüzde 32’de kaldı. Son yıllarda hane halkı tüketim harcamalarında en fazla yer tutan ve enflasyon grafiğinde fiyatı en fazla artan ürün olan meyve sebzenin en çok israf edilen ürün grubu olması da ciddi bir tezat oluşturuyor.

İsrafın sebeplerine bakıldığında en fazla dikkati çeken unsur, ürünlerin tüketilemeden bozulması oldu. TÜİK’in 2025 verilerine göre gıdaların çöpe atılmasının yüzde 74,4’ü bozulmadan kaynaklandı. Son tüketim tarihinin geçmesi yüzde 12,1, ihtiyaçtan fazla satın alınması veya pişirilmesi ise yüzde 6,3 pay aldı.

Bu tablo, israfın yalnızca bilinçsiz alışverişten kaynaklanmadığını, saklama şartları ve ürünlerin kısa raf ömrünün de önemli rol oynadığını gösterdi. Ayrıca tüketicilerin görüntü takıntısı olduğu; tüketicilerin ezilmiş, lekeli ya da şekli bozuk meyve sebze tercih etmediği belirtildi.

Ayrıca tarladan sofraya gelene kadarki nakliye sürecinde de kayıplar oluştuğu raporlarda yerini aldı. Böylece vatandaş bir yandan yüksek gıda fiyatlarıyla mücadele ederken diğer yandan satın aldığı ürünlerin bir bölümünü tüketemeden çöpe atıyor.