OdaTV · manset
Kraliyet lüksünden küresel salgına şekerin tarihi
Orijinal haberi oku →Özet
Dün, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü (World Diabetes Day) idi. İnsülini keşfederek milyonlarca insanın hayatını kurtaran Frederick Banting’in doğum günü anısına 1991 yılından bu yana Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından ilan edilen bu tarih, insanlığın damak tadının son beş yüz yılda nasıl kökten dönüştüğünü sorguladığımız bir muhasebe günü.
Türk kültüründe tarihsel olarak mutfakta doğrudan tüketilen bir hammaddeden ziyade; "tatlı yiyelim, tatlı konuşalım" düsturuyla konuk ağırlamanın, bayramların, kız isteme merasimlerinin ve kahve yanının en zarif sembolik dili olan şeker, bugün ölçülü bir ikram ritüeli olmaktan çıkıp modern hayatın en sinsi küresel salgınına dönüşmüş durumda.
Market raflarındaki her paketin içine sızmış, "masum bir ödül" ya da "mutluluk kaynağı" olarak pazarlanan bu beyaz kristaller, aslında insanlık tarihinin en karanlık ticaret ağlarından, zehirli antik alışkanlıklardan ve sanayi devriminin çarklarından süzülerek soframıza ulaştı. Smithsonian Magazine arşivlerinden derlenen çarpıcı tarihsel ve bilimsel veriler, bir zamanlar kralların hazinesinde saklanan şekerin nasıl modern çağın en büyük metabolik tehdidine dönüşümünü anlatıyor.
15. yüzyılın sonlarına, yani Yeni Dünya'nın keşfine kadar Avrupa şekere kelimenin tam anlamıyla açtı. Şeker o kadar kıymetli ve nadir bir meta idi ki, orta halli bir Orta Çağ kentlisi yılda yalnızca bir çay kaşığı şeker tüketebiliyordu. Erken Rönesans saraylarında dahi bu rafine tatlandırıcı sadece kralların erişebildiği bir lükstü; nitekim Kastilya Kraliçesi Isabella, kızlarına Noel hediyesi olarak içi şekerle dolu küçük bir kutu seçmiş.
Şeker kamışının yalnızca sıcak, nemli ve bol yağışlı iklimlerde yetişebilmesi ve kamış suyunu kaynatmak için devasa miktarda oduna ihtiyaç…
Tam metin ve güncel gelişmeler için orijinal habere geçin.
Orijinal haberi oku →