Cumhuriyet · gundem

Google, Nobel ödüllü AlphaFold projesini büyük ölçüde sonlandırdı

Özet

Google, Gemini tarafına o kadar odaklandı ki bir diğer yapay zeka odaklı projesi olan AlphaFold ve ekibini dağıtmaya başladı. Şirket, çalışanların önemli bir kısmını Gemini odaklı projelere kaydırırken bazı kilit isimler ise şirketten ayrılma yoluna gitti. Böylece bilim dünyasında çığır açan ve geliştiricilerine 2024 Nobel Kimya Ödülü kazandıran projenin çekirdek ekibi fiilen sona ermiş oldu.

Donanımhaber'in aktardığına göre Google DeepMind tarafından 2018 yılında geliştirilmeye başlanan AlphaFold, proteinlerin yalnızca amino asit dizilerine bakarak üç boyutlu yapılarını dakikalar içinde yüksek doğrulukla tahmin edebilen bir yapay zeka sistemi olarak öne çıkmıştı. Bu teknoloji sayesinde yıllar sürebilen analizler çok daha kısa sürede gerçekleştirilebilir hale gelmişti.

AlphaFold’un varlığı, bilim dünyasının yaklaşık 50 yıldır çözmeye çalıştığı "protein katlama problemi" için dönüm noktası olarak kabul edildi. Proteinlerin üç boyutlu şekli, biyolojik görevlerini doğrudan belirlediği için bu problem uzun yıllardır moleküler biyolojinin en önemli araştırma alanlarından biri olarak görülüyordu.

2021 yılında Nature dergisinde yayımlanan çalışmalar, AlphaFold'un metodolojisini ve insan proteomunun tamamına ait protein yapı tahminlerini bilim dünyasıyla paylaştı. Aynı dönemde DeepMind, araştırmacıların ücretsiz erişebildiği AlphaFold Protein Structure Database'i kullanıma açtı.

Bugün veri tabanı, 200 milyondan fazla protein yapısı tahmini içeriyor. AlphaFold ise ilaç keşfi, aşı geliştirme ve Alzheimer ile Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklarda protein yapılarındaki değişimlerin incelenmesi gibi pek çok alanda aktif olarak kullanılıyor.