RadarManşet

OdaTV · manset

Bilinmeyen ayrım: Atatürk’ün Batıcılığa bakışı

Orijinal haberi oku →

Özet

Bugün “ Batı ”yı, Amerika ve Avrupa’nın ilerlemiş toplumlarının kısaltılmış adı olarak kullanıyoruz. “Batıcılık” ise hem tarihi olarak hem de günümüzde ülkemiz için, üzerinde durulması, tartışılması gereken önemli bir kavram… Batıcılık düşüncesi nedir? Batıcılık ilericilik midir? Kemalizm Batıcılık mıdır? Tüm bunlar ve benzeri sorular üzerinde düşünürken, tartışırken başvuracağımız kaynak bilim insanlarının en önemlilerinden biri Niyazi Berkes’tir. O, bağımsızlığa dayanmayan, ona zarar veren Batılılaşma anlayışına şiddetle karşı çıkıyor.

Niyazi Berkes, Batı’daki uygarlaşmayı, toplumsal bir yoğrulma bir evrim veya devrim davası olarak değerlendiriyor. Onu bir elbise gibi satın alıp giyemezsiniz diyor. Batı’nın neden ilerlediği sorusuna yanıt arayan Osmanlı aydınını; Batı’da gerçekleşen toplumsal devrimleri görmemekle, bu devrimleri sadece akılda yapılmış bir devrim olarak görmekle eleştiriyor:

“…bu medeniyet denen şeyin bu değişme boyunca kâh yavaş, kâh hızlı ve sarsıntılı çalkalanmalarla bir yapı ve örgüt değişiklikleri sonucu olarak meydana geldiğini öğrenmiyorlar. (…) Her şey iki noktaya gelip takılıyor: Akıl veya bilim bir de çalışma. Medeniyet bu Avrupa kafasının işi; o kafayı alıp omuzlarımızın üstüne takmadan medenileşmek mümkün değil.”

Berkes’in aktardığına göre, Tanzimat döneminde ülke olarak geri kaldık teşhisi yapıldığında, Batı neden ilerledi? Biz neden geri kaldık? Tartışması başlıyor. Bu sorulara Abdülhamit devrinden verilen yanıtta “din” neden olarak gösteriliyor. Meşrutiyet döneminde ise: Batı dinsizleştiği için değil Hıristiyanlıkta reform yaptığı için aydınlanarak uygarlığı yaratmıştır. O halde bizde de İslâmlık bir reform geçirmeli, dini uygarlığa karşı bir şey olmaktan çıkarmalıyız, deniyor. Berkes, bu sanının Cumhuriyet döneminde daha da…

Tam metin ve güncel gelişmeler için orijinal habere geçin.

Orijinal haberi oku →